????????????????????????????????????

Làm cha làm mẹ, có mấy ai chưa bao giờ đánh con? Nhưng đánh để phạt con khác với đánh để thỏa mãn cơn giận. Đòn roi không phải cách hữu hiệu nhất để dạy con trẻ!
Dạy con từ thuở còn thơ
Ngày bé, tôi chưa bao giờ bị cha mẹ đánh. Một phần, vì ba tôi không bao giờ có thói quen dạy con bằng roi vọt. Mẹ tôi, đôi khi cũng bị anh em tôi làm cho “ba máu sáu cơn”, nhưng mẹ mới chỉ cầm roi, chưa kịp đánh thì tôi đã chạy mất dép. Tôi biết, mẹ không nỡ đánh nên cứ trù trừ. Tốt nhất nên lánh đi, khi nào mẹ bớt giận thì về làm lành vậy.
Người xưa đã dạy “thương cho roi cho vọt”, tôi nghĩ không hẳn không có lý do. Như một cây non, cần phải uốn nắn mới có thể trưởng thành, trẻ nhỏ cũng cần phải đưa vào nề nếp sớm. Một người bạn của tôi đã từng nói: “Nên đầu tư khoảng 5-6 năm đầu đời để dạy con có nề nếp, thì sau này nuôi dạy con rất nhàn. Bởi vì, những kỹ năng trẻ tiếp thu trong 5 năm đó sẽ giúp con hòa nhập vào cuộc sống một cách tốt nhất. Hơn nữa, khi trẻ bắt đầu vào lớp 1, thời gian bạn phải bỏ ra để rèn rũa con sẽ gấp đôi, thậm chí gấp 3-4 lần so với khi bé dưới 5 tuổi”.

Ví dụ: nếu chúng ta dạy cho con tính tự lập, sau này trẻ sẽ sống độc lập hơn ít phụ thuộc vào người khác. Nếu chúng ta dạy cho con sự gọn gàng, ngăn nắp, thói quen đó sẽ trở thành đức tính khi đứa trẻ lớn lên. Tôi từng thấy một đứa trẻ 5 tuổi, được cha mẹ dạy không bao giờ vứt rác ra đường, đứa trẻ đó uống xong hộp sữa đã cất vỏ hộp vào túi xách và khi thấy thùng rác phía trước, nó mới bỏ vỏ hộp vào thùng rác. Một đứa trẻ khác coi không bao giờ thốt lên một lời nói bậy, vì “con thấy ngượng miệng khi nói bậy, cũng như con không thích các bạn con nói những từ bậy bạ”.

Để dạy con biết tôn trọng, lễ phép với người lớn, người bạn của tôi đã luôn cất tiếng chào trước, và những đứa con của chị luôn lễ phép với mọi người xung quanh. Để dạy con biết trân trọng đồng tiền, một người mẹ đã dám để những đứa con của mình tham gia “lao động” hợp với sức vóc chúng, và những đứa trẻ của chị mỗi đứa sở hữu một chú heo đất để tự quản lý tiền bạc. Thi thoảng, chúng đập heo, góp tiền cùng mẹ đi từ thiện. Mỗi chuyến đi từ thiện trở về, chị cảm nhận rõ sự trưởng thành về suy nghĩ của các con, cũng như thấy được ở mỗi đứa trẻ của ình lòng trắc ẩn đối với số phận không may mắn khác quanh chúng…

Những đứa trẻ được bảo ban, sẽ có ý thức tự giác rất tốt. Đó là lý do vì sao người xưa truyền kinh nghiệm: “Dạy con từ thuở còn thơ”.
Dạy bằng roi vọt – có nên không?
Trong những lúc bối rối, mất phương hướng về cách dạy con, tôi đã từng hỏi rất nhiều bạn bè quanh mình: có nên đánh con không? Bạn bè tôi cũng chín người mười ý. Người thì nói: “Mình cũng bị đánh suốt mà có sao đâu? Không đánh thì chắc giờ thành giang hồ rồi”. “Mình mà không bị mấy trận đòn hồi bé của bố thì chắc bây giờ không được như này. Tuy nhiên không phải lúc nào cũng đánh, bạ đâu đánh đấy. Ngày xưa mình mà có lỗi, tất nhiên lỗi tương đối lớn một chút, là bố cầm cái roi to gọi vào phòng, đóng kín cửa, bắt nằm úp mặt xuống. Bố không bao giờ đánh không đau nhưng sẽ nhớ mãi lỗi đấy để không tái phạm”. Có người tự hào khoe: “Mình là minh chứng không bị đánh mà vẫn ngoan đây”, người khác khi được hỏi thì lặng người: “Cả tuổi thơ cho đến lúc trưởng thành, mình chỉ bị đánh duy nhất một lần. Đánh con xong, ba mình ngồi khóc, còn mình thì nhớ đến già và không bao giờ mắc lại sai lầm ngày ấy”. Một người bạn của tôi trả lời thẳng thắn: “Tớ là đứa cứng đầu, biện pháp đánh không có tác dụng với tớ, vì càng đánh, tớ càng nổi khùng hơn và chả biết sợ là gì luôn”. Một người bạn nữ khác vốn rất hiền lành trả lời: “Mình ghét tất cả những ai đánh trẻ con”. Tôi đặc biệt chú ý đến câu nói của hai người bạn nam: một người nói rằng:“Mình đã bị bố đánh quá nhiều ngày bé và tổn thương cho đến tận bây giờ. Mình sẽ không bao giờ bắt con mình phải chịu những gì mình đã trải qua”, người kia khẳng định: “Mình không sợ bị đánh, mình chỉ sợ thái độ hằn học khi đánh con thôi, đó là điều khiến mình tổn thương và làm tan vỡ trái tim mình nhanh nhất. Không bao giờ mình quên…”.

Như vậy, tôi rút ra kết luận: mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Chuyện có nên đánh con hay không, còn tùy thuộc vào câu chuyện khi đó: con đã làm sai điều gì, có nặng nề không, thái độ của con khi ấy ra sao, có hối lỗi không, có thành khẩn không? Ngoài ra, còn phải xét cả tính nết đứa trẻ: có dễ bị tổn thương không, nó vốn là đứa trẻ ngoan hay hư hỏng, đòn roi có phải là phương án tốt nhất dành cho con – hay chúng ta nên thay bằng những lời khuyến dụ? Cũng phải tính đến cả tính nết của cha mẹ: có kìm chế được cơn nóng giận hay không, có stress căng thẳng hay buồn bực, thậm chí là đang rất áp lực chuyện gì đó ngay khi con làm điều có lỗi. Nhiều khi, cha mẹ không phải là người hay dùng vũ lực, nhưng đôi lúc sự nóng nảy cộng với căng thẳng khiến cha mẹ “lỡ tay”. Cuộc sống vốn rất nhiều áp lực, nhiều lúc cha mẹ không thể kìm chế được sự nóng giận.
Tôi tin chắc chắn có những bậc cha mẹ thành công khi dạy con bằng “kỷ luật không nước mắt”, tuy nhiên tôi cũng có niềm tin rằng: đòn roi đôi khi là cách tốt để dạy con. Tôi chỉ không cổ súy cho phương án dạy con bằng roi vọt một cách quá đà: đứa trẻ nào dù ngoan hay hư, cũng chỉ là đứa trẻ với tâm hồn non nớt dại dột rất dễ tổn thương. Đòn roi vừa phải kèm theo lời dạy bảo, khuyến khích thì có ích cho đứa trẻ hơn là những lần “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay”. Cha mẹ cần phải kìm chế, hạn chế tối đa vũ lực để không còn những đứa trẻ sớm bị thương tổn về tình cảm và cuộc sống đầy những trải nghiệm đau buồn về bạo lực.Đừng bao giờ đánh con đau, bởi vì đòn roi không phải cách hữu hiệu nhất để dạy con trẻ!