(dân trí) Hầu hết, bố mẹ và thầy cô chúng ta rất bằng lòng với những đứa trẻ biết nghe lời, cho rằng như vậy mới là con ngoan. Mục tiêu giáo dục của bố mẹ và nhiều giáo viên vẫn là tạo ra những đứa trẻ biết nghe lời. Thế nên khi một đứa trẻ không làm theo lời người lớn đã có thể bị xem là không ngoan, hay bị quy kết là hư.

Tuy nhiên, dạy một đứa trẻ nhất nhất nghe lời người lớn chưa hẳn đã là điều hay. Nếu các em thật sự ngoan nói gì nghe nấy thì dần dần có thể trở nên khù khờ, không biết xử lý các thông tin thu nạp được, không có chính kiến của riêng mình, không dám phản ứng trước cái sai, thiếu năng lực tự chủ dẫn đến một thái độ sống thờ ơ và cam chịu. Cũng vì bị áp đặt, người khác nói gì cũng đúng nên đứa trẻ sẽ lười sáng tạo, tư duy.

Chính vì khát vọng con ngoan là con biết nghe lời nên người lớn giáo dục trẻ một áp đặt, khắc nghiệt. Ở nhà bố mẹ nói thế nào thì con phải răm rắp thế đấy, ở trường có những giờ dạy học độc thoại của người thầy. Trong khi chưa chắc những kiến thức, giá trị và chuẩn mực của người lớn là đúng, là phù hợp

Theo một chuyên gia giáo dục, mô hình giáo dục của chúng ta mong muốn tạo ra những đứa trẻ theo mẫu hình của mình đặt ra nên người lớn rất áp đặt. Còn những nền giáo dục tiên tiến, phát triển người ta lại chú trọng phát triển cá tính, sự khác biệt của đứa trẻ để các em tìm ra mẫu hình mà các em mong muốn. Các em phản ứng lại sự áp đặt là biểu hiện đáng mừng, cho thấy các em đã nhận ra những bất ổn của giáo dục áp đặt, không chấp nhận những điều vô lý.

Cũng vì áp đặt nên chúng ta còn ít lắng nghe, ít trao đổi với trẻ. Đừng để đứa trẻ như một chú gà công nghiệp đưa gì cũng ăn, cũng nuốt. Quan trọng nhất là dạy các em tư duy phản biện, phương pháp phản biện, tranh luận một cách phù hợp, văn minh chứ không phải là cãi chày cãi cối.

Và để được như vậy, chính người lớn cũng cần phải học hỏi, phải có tư duy phản biện, chấp nhận sự khác biệt của mỗi người bằng đối thoại, tranh luận lành mạnh. Điều này không chỉ để tháo gỡ, giúp con trẻ phát huy hết năng lực bản thân mà còn là cách để mỗi ông bố bà mẹ, thầy cô… trưởng thành hơn.

Tư duy phản biện lại là một kỹ năng bậc cao của tư duy. Trẻ có tư duy phản biện có thể tiếp nhận, phân tích, đánh giá thông tin, phát hiện các mâu thuẫn – sai lầm trong sự vật hiện tượng, ra quyết định để giải quyết vấn đề một cách khách quan và hệ thống. Mặc dù tư duy phản biện là kỹ năng cơ bản, cần thiết nhất của con người nhưng không dễ gì tìm thấy các chương trình đào tạo kỹ năng tư duy cho trẻ ở các chương trình học tại trường. Ở các nước phát triển, những khóa học tư duy đã có từ lâu và được coi là một phần quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ. Kỹ năng này cũng thường xuất hiện ở đội ngũ quản lý và những nhà lãnh đạo trong tương lai.

Bạn muốn con chỉ là đứa trẻ ngoan hay đứa trẻ biết tư duy?

Bạn mong trong tương lai con chỉ là nhân viên giỏi tiếng Anh hay một người lãnh đạo tài năng toàn diện?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.