Bài viết sẽ dưới đây sẽ cung cấp một số gợi ý giúp cha mẹ phát triển tính tự lập cho trẻ về mặt thể chất, tinh thần và trong xã hội làm hành trang cho tuổi trưởng thành sau này.

Giúp con cân bằng trong quá trình tự lập

giup-tre-tu-lap-tu-som

Con cái dần trưởng thành và rời xa cha mẹ là một phần tất yếu. Trong 18 năm đầu đời, chúng ta dần phát triển từ một đứa trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào cha mẹ thành một người trưởng thành toàn diện. Đó là một quá trình tự nhiên diễn ra từ từ và liên tục.

Tự lập ở một đứa trẻ không phải một sớm một một chiều và có được. Mấu chốt của việc giúp con cân bằng là nên kiểm soát quá trình đó sao con không cảm thấy hoang mang vì phải tự lập nhưng đồng thời không rơi vào trạng thái phụ thuộc

Quá trình phát triển tính tự lập nên được bắt đầu từ rất sớm

Không nên để con đến tuổi dậy thì mới khuyến khích tính tự lập cho trẻ. Quá trình xây dựng tính tự lập nên được bắt đầu ngay khi con còn bé. Đứa trẻ lần đầu tiên tự ăn bằng thìa, tự cởi áo, tháo mũ khi thấy nóng… đều là những bước đầu tiên của quá trình tự lập. Cha mẹ hãy động viên, khuyến khích những dấu hiệu đầu tiên bằng những cách như:

  • Thường xuyên hỏi con cảm thấy thế nào và gợi ý con nên làm gì.
  • Đừng vội làm giúp con, hãy quan sát xem khi nào trẻ thực sự cần được giúp đỡ. Cha mẹ cũng có thể hỏi xem con có cần cha mẹ giúp không và để con tự đưa ra quyết định.
  • Khuyến khích con tự mặc quần áo bằng cách để sẵn ra ngoài cho con
  • Lựa chọn cho con những món chúng có thể tự ăn mà không cần nhiều sự giúp đỡ.

Độc lập về thể chất

Đến một thời điểm nhất định, trẻ sẽ nhận ra thực chất con và mẹ là hai cá thể riêng biệt. Đây có lẽ là giai đoạn đầu tiên trong quá trình phát triển độc lập về thể chất.

Khi đến tuổi dậy thì, trẻ bắt đầu khao khát được tự lập. Trẻ thích giao lưu với các bạn, đi chơi về muộn, thích tự mua sắm và hàng loạt những dấu hiệu khác đánh dấu sự “trưởng thành”.

Giữa hai dấu mốc này là quá trình trẻ dần dần phát triển độc lập về mặt thể chất. Khi đó, cha mẹ thường tự đặt ra những câu hỏi như:

  • Ở tuổi nào thì nên cho con tự ở nhà một mình?
  • Ở tuổi nào nên để con tự đến trường?

Đáng buồn là không có câu trả lời chính xác nào cho những câu hỏi trên. Một đứa trẻ đi học gần nhà có tự đi đến trường sớm hơn những đứa trẻ đi học xa. Bạn có thể để con ở nhà một mình trong trường hợp những người hàng xóm đáng tin cậy có thể để mắt đến chúng. Nếu gia đình bạn có sân vườn, bạn có thể để con tự chơi một mình với điều kiện bạn có thể trông thấy con khi ngồi trong nhà. Đừng rời mắt khỏi con ngay cả khi đứa trẻ đã lớn hơn một chút.

Vì thế, lứa tuổi thích hợp để con tự lập còn phụ thuốc vào bản thân con, môi trường sống và cả cha mẹ…

Độc lập về tư duy

Làm thế nào để con có thể phát triển độc lập về tư duy. Câu trả lời là cần khuyến khích đứa trẻ bày tỏ quan điểm và ý kiến cá nhân của mình bằng cách:

  • Cùng chơi với con, khuyến khích con gợi ý và điều hành trò chơi. Nếu bạn cảm thấy trò chơi đó không thích hợp có thể gợi ý những trò chơi khác để cho con thấy rằng bạn cũng có ý kiến riêng và cần được tôn trọng qua đó dạy con biết suy nghĩ đến những người xung quanh.
  • Hãy cho con thấy rằng bạn cũng có những quan điểm, ý kiến riêng bằng cách bình luận về những tin tức trên báo đài hoặc khi tranh luận với những người khác. Hãy hỏi xem con suy nghĩ thế nào về một vấn đề và chờ đợi câu trả lời từ con.
  • Đừng vội bác bỏ ý kiến của con mà hãy giúp con nhìn nhận những ưu khuyết điểm trong ý kiến đó.

Độc lập về tình cảm

nhung-dieu-giup-con-ban-doc-lap

Độc lập về mặt cảm xúc là một khía cạnh khác của tính tự lập. Các nhà tâm lí học đã chỉ ra rằng có hai loại người, một phụ thuộc một độc lập về mặt cảm xúc. Những người bị thuộc về cảm xúc thường có những đặc điểm:

  • Ỷ lại vào sự khuyến khích của người khác (bố mẹ, bạn bè, đồng nghiệp, cấp trên…) để đi đến thành công.
  • Họ chờ đợi người khác mang đến niềm vui và thường không tự làm chủ cuộc sống.
  • Họ ít chịu trách nhiệm về suy nghĩ, tình cảm và hành động của bản thân.
  • Họ thường lưỡng lự khi đưa ra các quyết định do thường được cha mẹ quyết định thay.

Đế tránh cho con không bị phụ thuộc về mặt cảm xúc, các nhà tâm lí học khuyên cha mẹ nên:

  • Khuyến khích con tự tạo động lực và mong muốn của riêng mình.
  • Giúp con phát triển sở thích cá nhân bằng cách cho con cơ hội tham gia vào nhiều hoạt động ngoại khóa.
  • Dành tặng những phần thưởng khích lệ.
  • Dạy con đối mặt với thành công và cả thất bại. Đừng để con đổ lỗi cho hoàn cảnh mà hãy khuyên con cần làm để đạt được kết quả như mong muốn.
  • Hãy luôn hỏi con về quan điểm cá nhân đặc biệt là về những vấn đề liên quan trực tiếp đến bản thân con.
  • Dạy con cách cân nhắc và tự đưa ra các quyết định.

Kĩ năng ra quyết định có thể được phát triển từ những điều vô cùng đơn giản. Bạn có thể hỏi ý kiến con xem con thích ăn gì, thích đi đâu hoặc cùng con bàn luận đưa ra các quyết định quan trọng như chọn trường nào. Trong cuộc sống, bạn nên tạo điều kiện cho con có cơ hội và cách thức để phát triển, theo đuổi mục tiêu của con.

Về cơ bản, cha mẹ cần yêu thương và tôn trọng con như một cá thể độc lập, đặt niềm tin vào năng lực và dạy con cách kiểm soát cuộc sống của mình. Làm được những điều đó là bạn đã giúp con phát triển tính tự lập để có thể đứng vững trên đôi chân của mình.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.