Trẻ con học được gì khi làm việc nhà?

680
tre-duoc-gi-khi-lam-viec-nha

SỰ TỰ LẬP + SỐNG CÓ TRÁCH NHIỆM!!!

Nếu đây là câu trả lời của các bạn, thì quá chuẩn luôn! Nhưng trải qua quãng thời gian cùng Daisy tạo dựng niềm hứng thú và yêu thích với các công việc trong nhà, mình mới phát hiện ra rằng, làm việc nhà đối với trẻ con mà nói, còn học được nhiều điều tuyệt vời hơn thế!
Ngoài việc các bạn ấy học được các kỹ năng tự lập, tính kiên trì, biết thông cảm với các thành viên khác trong gia đình, sống có trách nhiệm với bản thân và những người xung quanh, làm việc nhà còn dạy cho các bạn ấy:

1. TOÁN HỌC

Học toán ở trong bếp! Tại sao không?
Daisy vừa giúp mẹ rửa carrot hay cà chua, hoa quả rồi đếm số quả thì là điều đương nhiên rồi (à, có ai nhớ vụ bạn í đếm bưởi hồi năm ngoái không ^^). Ngoài ra, mình vẫn để Daisy dùng 1 con dao nhựa có răng cưa (vẫn đủ sắc để cắt đc carot, củ dền, su hào…đã luộc, và rất nhiều loại rau củ khác), và dạy bạn ấy về phân số 🙂 Bổ đôi quả cà chua, thế là được 2 PHẦN BẰNG NHAU rồi. Mỗi phần đó được gọi là 1 NỬA, cắt tiếp mỗi nửa đó sẽ được 4 phần bằng nhau, mỗi phần đó là 1 PHẦN TƯ..v..v..

Đếm số người ăn tối, lấy đủ số bát, đũa, thìa….
Hãy để các bạn ấy giúp cân bột làm bánh, đong từng thìa dầu ăn, học về khối lượng, thể tích… Và tuyệt nhất là trực quan mắt thấy tay sờ, ngay ở trong bếp!

2. SINH HỌC

Nhà mình có một khoảng vườn bé tin hin các chậu bày kín ở ban công, chuyên trồng rau để tự cung tự cấp (ăn 1 bữa phải chờ 2 tuần mới có bữa tiếp). Nhưng mảnh vườn ấy là 1 thế giới sinh học thu nhỏ, với đầy đủ những biến chuyển từng ngày và vô cùng kì diệu với Daisy. Bạn ây giúp mẹ làm đất, gieo hạt, tưới cây hàng ngày thì Daisy còn nhớ hơn cả bố mẹ, rồi cây nảy mầm, lũ sâu xuất hiện, rình bắt sâu (có hôm còn bỏ hộp nhựa mang đến lớp khoe cô và các bạn, thế là cả lớp hôm đấy lại có 1 bài học trực quan về sâu luôn^^).

Rồi đến khi hết vụ, nhổ thân lên và nghiên cứu bộ rễ. Nhà bạn nào không có dkien về diện tích (như nhà mình) thì trồng vài chậu rau hoặc trồng các loại cây gia vị, cây cảnh nhỏ trong nhà, trong bếp và dạy cho các bạn nhỏ việc chăm sóc cây cũng rất tuyệt vời rồi.

3. HÓA HỌC

Môn Hóa là môn học vô cùng là “kì diệu” với mình, vì thích nhất là hình ảnh cái phòng thí nghiệm với đủ thứ dụng cụ hầm bà lằng, cái nọ cho vào cái kia rồi bùng cháy với đổi màu, với bốc khói các kiểu…
Ở cái bếp í mà, cũng y chang thế luôn.
Daisy thích mon men cùng mẹ nấu cơm lắm. Vì sẽ được mẹ biểu diễn màn “chiếc chảo bùng cháy” như trong Master Chef. Nhất là khi làm bánh, nấu chè, làm thạch… sẽ là vô vàn các kiến thức hóa học đc thể hiện không thể trực quan hơn: bánh chuyển màu khi nướng, bơ tan chảy khi hâm nóng, thạch đông lại khi để lạnh, chè sánh hơn khi cho bột năng, bột sắn… Hoa quả (nhất là chuối) để lâu sẽ chuyển từ xanh sang chín, rồi sang thâm/đen/ủng, mùi vị cũng thay đổi (bonus bài học về VI KHUẨN nữa)

4. KHOA HỌC

Hồi còn bé bằng Daisy bây giờ, nhà tớ sẵm cái TV đầu tiên, là một chiếc TV 14inch màn hình cong veo, và nhà tớ là nhà cuối cùng trong xóm có TV lúc đó. Hồi đấy tớ chuyên môn được bố mẹ phân công nhiệm vụ quay ăng ten râu và dò kênh. Rồi từ hồi ấy đã đc mẹ giải thích về nguyên tắc hoạt động của TV, vì sao hình ảnh lại hiện lên trong “1 cái hộp đen xì bé tí” như thế được.
Giờ thì bạn Daisy hàng ngày khi cùng mẹ làm việc nhà vẫn không quên đặt ra 1 tỉ câu hỏi:

  • “Tại sao máy giặt lại quay tròn ạ?”
  • “Tại sao lò vi sóng lại có tên là LÒ VI SÓNG ạ?”
  • “Điều hòa lấy gió mát ở đâu ạ?”

Và 1 tỉ câu hỏi khác xung quanh món đồ yêu thích nhất nhà của bạn í là cái tủ lạnh:

  • “Tại sao cái nam châm này lại dính được vào cái tủ lạnh ạ?”
  • “Tại sao con muốn mở tủ lạnh ra cho nhà mình mát mà không được ạ?”
  • “Tại sao mở tủ lạnh ra lại có 1 đám mây trắng xuất hiện ạ?”

…. vân vân và vân vân không bao giờ hết!

Trả lời đc hết từng này câu hỏi, tớ cũng phải lục lọi, ngồi đọc lại chán chế, nghĩ nát óc mới có thể ra đc 1 cách giải thích khoa học và đủ dễ hiểu cho bạn ấy.

Ngoài ra, có đồ điện tử, đồ dùng gì đã hỏng, không sử dụng, hãy cùng con thử tháo ra nghiên cứu, xem bên trong có những gì, các bộ phận có tác dụng ra sao. Đặc biệt các bạn con trai sẽ thích mê mẩn.

5. NGHỆ THUẬT – SÁNG TẠO

Hãy khuyến khích các bạn ấy tự trang trí và sắp xếp góc học tập hoặc không gian riêng, phòng riêng của mình, trang trí bằng tranh bạn ấy vẽ, ảnh bạn ấy chụp, các món đồ trang trí bé bé cả nhà cùng làm khi rảnh rỗi… Ngoài ra nghệ thuật và sáng tạo đối với Daisy nhà mình, còn đến khi bạn ấy giúp mẹ nạo vỏ dưa chuột, rồi dùng dải mỏng mỏng của cái vỏ đã nạo ấy, cuộn lại thành hình bông hoa (bắt chước bà hay làm hoa từ vỏ cà chua).

Sáng tạo cũng đến khi hàng ngày các bạn ấy làm lặp đi lặp lại cùng 1 đầu việc giống nhau (VD như quét/lau nhà chẳng hạn), làm đủ nhiều để rồi 1 ngày đẹp trời các bạn ấy sẽ tự nghĩ ra đc 1 cách nào đấy hay ho, cải tiến, và hiệu quả hơn để làm cùng 1 việc quen thuộc đó. (Daisy đã từng nhờ mẹ buộc hộ 2 cái giẻ lau nhỏ vào chân bằng ruy băng rồi vừa lau nhà vừa “trượt băng nghệ thuật” (bạn í đặt tên như thế!)

6. CẢM NHẬN GIÁC QUAN, TRÍ TƯỞNG TƯỢNG BAY BỔNG

Sao phải tốn tiền mua cho Bánh Mì mấy khối hộp có mặt sần, mặt nhẵn, mặt bông mặt ráp…trong khi chỉ cần bế bạn ấy quanh bếp là có thể cho bạn ấy trải nghiệm TẤT CẢ CÁC GIÁC QUAN rồi! Nào là vục tay vào thùng gạo (mình cá các bạn nhỏ như Bánh Mì có thể ngồi cả tiếng đồng hồ cứ chỉ vần vò đống gạo thôi!), sờ quả mướp đắng xù xì, quả táo nhẵn mịn, nghe đủ mọi thứ âm thanh vui tai từ “Ban nhạc nhà bếp” (Kitchen band) mà chị Daisy là 1 nhạc công day nhất sẽ chơi đủ mọi nhạc cụ (xúc xắc làm từ chai nước đã uống hết bỏ 1 nắm gạo/hạt vào, bộ gõ từ đũa thìa muôi với đống xong nồi chảo, tiếng leng keng từ chiếc cốc thủy tinh, cốc sứ nhỏ đổ thêm chút nước bên trong…)

Daisy thích mê mỗi lần được giúp mẹ vo gạo, rửa bát, rửa rau, trộn nhân nem bằng tay, nhào bột làm bánh…vì khi đó bạn ấy được trải nghiệm những cảm giác hoàn toàn mới lạ, vừa thú vị vừa như là một cuộc phiêu lưu của giác quan vậy.Còn trí tưởng tượng ấy mà, sẽ được tha hồ vút bay khi làm việc nhà nhé. Daisy sẽ luôn hét lên để gọi bố mẹ ra xem bằng được bạn ấy “trượt bằng nghệ thuật” như thế nào (aka lau nhà vời 2 cái khăn nhỏ buộc vào 2 chân), hay 2 mẹ con tớ mỗi lần rửa bát với nhau vẫn thường tưởng tượng số phận của những con vi khuẩn sau khi vị đánh bật khỏi đống bát đĩa bẩn…Chưa kể là mỗi hôm ngồi nhặt rau, rửa củ quả, bạn ấy sẽ lại thỉnh thoảng rú lên khi phát hiện có thứ gì đo giống thứ gì đó khác (như ở tấm ảnh minh họa cho post này, Daisy đang giơ lên khoe mẹ 1 quả đỗ xanh có hình “dấu hỏi”.

Tớ nghĩ những gì mới liệt kê ở trên còn rất hạn chế so với những điều vô hạn mà những việc xung quanh trong nhà có thể dạy cho các bạn nhỏ.

Tớ cũng nghĩ không chỉ có việc nhà, mà tất cả những việc khác, nếu chúng ta bảo con làm chỉ vì CHÚNG TA MUỐN con làm, thì sẽ không bao giờ hiệu quả. Con sẽ chỉ hào hứng thực sự, chuyên tâm thực sự và sẽ học được nhiều điều từ những việc CON MUỐN làm. Và để cho các bạn ấy muốn, chẳng có cách nào hiệu quả hơn là hãy gthieu cho các bạn ấy những hoạt động (việc) hội đủ 3 yếu tổ: vừa VUI, vừa THÚ VỊ, vừa cho các bạn ấy cảm giác mình HŨU ÍCH, ĐƯỢC GHI NHẬN.

Và hãy luôn nhớ 1 nguyên tắc rất quan trọng trong suốt quá trình này: đó là hãy KHÍCH LỆ hợp lý (kể cả những gì con làm tốt, hoặc còn sai hỏng, vụng về) thay vì KHEN/CHÊ một chiều nhé..
Nhưng trên hết, mong các bố mẹ đừng quên chi tiết quan trọng nhất:
Bố mẹ hãy dành đủ thời gian để tương tác và sát cánh bên con; tin tưởng vào con (đừng sợ con sẽ sai hỏng đổ vỡ, vậy chẳng bao giờ các bạn ấy