Với luyện thi, chất lượng đề quan trọng hơn số lượng đề rất nhiều. Đề do chính đơn vị tổ chức kỳ thi công bố phản ánh đúng cách ra câu hỏi, đúng độ khó và đúng cách chấm — ba thứ mà đề sưu tầm hiếm khi bắt được. Điều may là phần lớn kỳ thi lớn đều công bố ít nhất vài đề mẫu miễn phí.
- Đề chính thức khác đề sưu tầm ở ba chỗ: cách ra câu, độ khó chuẩn, và tiêu chí chấm đi kèm.
- Tìm ở trang chính thức của kỳ thi, và luôn kiểm tra thời điểm công bố vì cấu trúc đề có thể đổi.
- Ít đề chính thức là chuyện bình thường — hãy khai thác cạn thay vì đi tìm thêm.
- Tiêu chí chấm công bố kèm đề là phần giá trị nhất mà hầu hết người học bỏ qua.
Ba thứ đề chính thức có mà đề sưu tầm không có
Ba thứ dưới đây giải thích vì sao một đề chính thức đáng giá hơn nhiều đề khác. Thứ ba là thứ quyết định nhất với phần thi viết và nói: tiêu chí chấm cho bạn biết người chấm nhìn vào đâu, và biết điều đó thay đổi hẳn cách bạn luyện. Rất nhiều người luyện viết hàng chục bài mà chưa từng đọc tiêu chí chấm.
Tìm ở đâu và kiểm gì
Nguồn đáng tin duy nhất là trang chính thức của đơn vị tổ chức kỳ thi, và bạn nên vào thẳng đó thay vì tải lại từ nơi khác. Bốn việc cần kiểm trước khi dùng một đề, vì cấu trúc và quy định của kỳ thi có thể thay đổi theo thời gian và không có thông tin nào ở đây thay được nguồn chính thức.
Khai thác cạn một đề
Vì đề chính thức thường ít, hãy dùng mỗi đề theo ba vòng thay vì làm một lần rồi bỏ. Vòng một làm trong điều kiện đúng như thi, có bấm giờ, để lấy số liệu thật. Vòng hai chữa cạn: từng câu sai được ghi vào sổ lỗi kèm nguyên nhân, và với phần viết nói thì đối chiếu bài của mình với tiêu chí chấm từng dòng. Vòng ba, sau khoảng hai tuần, làm lại chỉ những câu đã sai. Ba vòng này rút ra được nhiều hơn hẳn so với làm ba đề khác nhau mỗi đề một lần.
Sai lầm thường gặp
- Tải hàng chục đề sưu tầm trong khi chưa làm hết vài đề chính thức đang có sẵn.
- Bỏ qua tài liệu tiêu chí chấm vì thấy khô, rồi luyện viết mà không biết mình đang bị chấm theo gì.
- Dùng đề cũ mà không kiểm xem cấu trúc kỳ thi có thay đổi không.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ có vài đề chính thức thì đủ không?
Đủ để nắm cấu trúc và cách ra câu, vốn là phần quan trọng nhất. Phần cần khối lượng lớn là luyện kỹ năng nền — đọc nhiều, nghe nhiều, viết nhiều — và phần đó không cần đề thi, chỉ cần tài liệu thường.
Đề của các năm trước có còn dùng được không?
Thường vẫn dùng được nếu cấu trúc kỳ thi không đổi, nhưng bạn phải tự kiểm điều đó ở thông báo chính thức. Nếu có thay đổi thì đề cũ vẫn hữu ích cho việc luyện kỹ năng, chỉ không dùng để tập chiến thuật làm bài.
Sách luyện thi bán ngoài hiệu có hơn đề chính thức không?
Chúng bổ sung khối lượng và thường có lời giải chi tiết hơn, nhưng không thay được đề chính thức về độ chuẩn. Cách dùng hợp lý là lấy đề chính thức làm chuẩn tham chiếu, còn sách để có thêm bài luyện.
Nên làm đề chính thức vào lúc nào trong quá trình ôn?
Một đề ở đầu để biết mình đang ở đâu, một đề ở giữa để kiểm tra điều chỉnh, và một đề gần cuối trong điều kiện đúng như thi. Dùng hết đề ngay từ đầu thì tới giai đoạn cuối không còn công cụ đo nào đáng tin.