Phần lớn tài liệu miễn phí cho trẻ tồn tại dưới dạng video và ứng dụng, nên việc học ngoại ngữ dễ trở thành thêm một lý do nữa để trẻ ngồi trước màn hình. Có vài cách giảm phần này đáng kể mà không mất nội dung, và chúng cũng làm việc học hiệu quả hơn.
- Chuyển nội dung màn hình thành hoạt động ngoài màn hình là cách vừa giảm giờ vừa tăng hiệu quả.
- Nghe không cần nhìn: rất nhiều nội dung cho trẻ dùng được ở dạng chỉ âm thanh.
- Xem cùng con hiệu quả hơn nhiều so với để con xem một mình.
- Về giới hạn thời gian cụ thể theo độ tuổi, nên tham khảo khuyến nghị của cơ quan y tế và người có chuyên môn.
Chuyển nội dung ra khỏi màn hình
Cách hiệu quả nhất không phải cắt giảm thời lượng mà là biến nội dung đã xem thành hoạt động ngoài màn hình. Bốn cách dưới đây đều dùng lại chính nội dung trẻ vừa học, nên không cần thêm tài liệu gì, và chúng lại là phần khiến trẻ nhớ lâu nhất vì có vận động và có tương tác với người thật.
Nghe không cần nhìn
Rất nhiều nội dung cho trẻ hoạt động tốt ở dạng chỉ âm thanh: bài hát, truyện kể, các đoạn hội thoại đơn giản. Chuyển chúng sang nghe thuần giải phóng mắt và cho phép học trong lúc trẻ đang làm việc khác như tô màu, xếp hình hay trên đường đi. Với ngôn ngữ thì phần âm thanh mới là phần quan trọng nhất ở lứa tuổi nhỏ, nên bỏ hình đi thường không mất mát gì đáng kể.
Xem cùng con thay vì để con xem một mình
Cùng một hai mươi phút, giá trị học tập chênh nhau rất xa tùy vào việc có người lớn cùng xem hay không. Khi bạn ngồi cùng, ba việc xảy ra: bạn dừng lại hỏi và trẻ phải trả lời, trẻ có người để chỉ trỏ và bình luận, và nội dung được nhắc lại sau đó trong ngày. Ba việc này biến việc xem thụ động thành tương tác. Nếu quỹ thời gian hạn chế, hãy chọn xem cùng con mười phút thay vì để con xem một mình ba mươi phút — lựa chọn đó gần như luôn tốt hơn về cả hai mặt.
Sai lầm thường gặp
- Dùng nội dung học ngoại ngữ như một cách giữ trẻ yên, rồi thời lượng tăng dần không kiểm soát.
- Để trẻ tự bấm chọn nội dung tiếp theo, khiến hệ thống gợi ý quyết định con xem gì.
- Cắt giảm đột ngột mà không thay bằng hoạt động khác, khiến trẻ mất luôn phần tiếp xúc với ngôn ngữ.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi ngày bao nhiêu phút màn hình là hợp lý?
Khuyến nghị khác nhau theo độ tuổi và có cập nhật theo thời gian, nên hãy tham khảo hướng dẫn của cơ quan y tế hoặc hỏi người có chuyên môn thay vì dựa vào con số truyền miệng. Nguyên tắc chung áp dụng được là ưu tiên nội dung có tương tác với người lớn hơn là nội dung xem một mình.
Nghe thuần có kém hơn xem video cho trẻ không?
Với việc học âm và từ vựng thì không kém, thậm chí buộc trẻ tập trung vào âm nhiều hơn. Phần hình có ích cho việc hiểu danh từ cụ thể, và bạn bù được bằng cách chỉ vào đồ vật thật trong nhà.
Trẻ đòi xem tiếp thì xử lý sao?
Đặt điểm dừng rõ ràng trước khi bắt đầu, chẳng hạn hết hai bài hát là dừng, và chuyển ngay sang một hoạt động khác cùng chủ đề. Chuyển tiếp mượt hiệu quả hơn nhiều so với tắt đột ngột.
Học qua trò chơi trên máy có tính là học không?
Có, nếu trò chơi thật sự yêu cầu trẻ dùng ngôn ngữ chứ không chỉ bấm chọn theo hình. Cách kiểm nhanh là hỏi con xem vừa chơi gì và có từ nào mới — nếu con kể được thì trò chơi đó đang có tác dụng.