Chọn tài liệu chỉ là một nửa việc, nửa còn lại là kiểm tra xem lựa chọn đó có đang hoạt động không. Nhiều người dùng một bộ suốt cả năm mà chưa từng hỏi câu này, rồi phát hiện ra mình đã dành rất nhiều tháng cho thứ không đưa họ tới đâu.
- Nhìn ba thứ: bạn có dùng nó thật không, kỹ năng nào đã nhích, và nó có lấp đúng chỗ yếu không.
- Tần suất dùng thực tế là chỉ dấu quan trọng nhất và cũng dễ đo nhất.
- Phần lớn trường hợp tài liệu không có lỗi — cách dùng mới là chỗ cần chỉnh.
- Chỉ đổi khi đã thử chỉnh cách dùng mà vẫn không chuyển.
Ba thứ cần nhìn
Ba thứ dưới đây cho bức tranh đủ để quyết định. Thứ nhất là thứ dễ đo nhất và nói được nhiều nhất: nếu bạn chỉ mở tài liệu vài lần trong ba tháng thì mọi câu hỏi về chất lượng của nó đều không còn ý nghĩa, vì vấn đề nằm ở chỗ khác.
Tài liệu sai hay cách dùng sai
Đây là phân biệt quan trọng nhất, vì đổi tài liệu khi nguyên nhân nằm ở cách dùng thì bạn sẽ lặp lại vấn đề cũ ở chỗ mới. Bốn tình huống dưới đây trông giống nhau nhưng có nguyên nhân khác nhau, và ba trong bốn tình huống không cần đổi tài liệu.
Quyết định đổi hay giữ
Nguyên tắc gọn: chỉ đổi khi đã thử chỉnh cách dùng trong ít nhất bốn tuần mà vẫn không chuyển, hoặc khi phát hiện tài liệu nhắm sai mục tiêu ngay từ đầu. Mọi trường hợp khác thì giữ và chỉnh, vì mỗi lần đổi bạn mất một khoảng làm quen và thường quay lại phần đầu. Nếu quyết đổi, hãy đổi có chủ đích: xác định rõ tài liệu mới cần mạnh ở chỗ nào so với bộ cũ, thay vì chỉ tìm một cái trông hấp dẫn hơn.
Sai lầm thường gặp
- Đổi tài liệu vì thấy chán, trong khi nguyên nhân thật là chưa có lịch cố định.
- Dùng một bộ suốt cả năm mà chưa từng đo lại xem nó có tác dụng gì không.
- Kết luận tài liệu kém trong khi chưa bao giờ làm phần bài tập sản sinh của nó.
Câu hỏi thường gặp
Ba tháng có đủ dài để đánh giá không?
Đủ để thấy chuyển động nếu bạn dùng đều. Nếu tần suất dùng thấp thì hãy chỉnh nhịp trước rồi đánh giá lại sau ba tháng nữa, vì đánh giá một tài liệu ít khi được mở là đánh giá sai đối tượng.
Có nên dùng nhiều bộ song song để so?
Không, vì như vậy bạn không biết kết quả đến từ bộ nào và cả hai đều bị dùng nửa vời. Hãy dùng một bộ làm xương sống và đánh giá nó riêng.
Đổi tài liệu có phải bắt đầu lại từ đầu không?
Không hoàn toàn, vì kiến thức đi theo bạn chứ không theo cuốn sách. Nhưng bạn sẽ mất một khoảng làm quen với cấu trúc mới, và thường phải lướt lại phần đầu, nên đừng đổi nhẹ tay.
Làm sao biết mình yếu ở mảng nào?
Bài đo trình độ chia theo kỹ năng cho câu trả lời nhanh nhất. Ngoài ra sổ ghi chép hằng buổi cũng lộ ra rất rõ chỗ vướng lặp đi lặp lại mà chưa được xử lý.